تبلیغات

http://servermizban.ir/gifgitisms.gif

http://servermizban.ir/gifgitisms.gif 

http://servermizban.ir/gifgitisms.gif

http://servermizban.ir/gifgitisms.gif

http://servermizban.ir/gifgitisms.gif

http://servermizban.ir/gifgitisms.gif

.
دوشنبه 29 آبان 1396.
تاریخ شمسی :
الإثنين 2 ربيع أول 1439.
تاریخ قمری :
Nov 20 2017.
تاریخ میلادی :

آب و هوا

عضویت در تلگرام

اوقات شرعی

ثبت نام / ورود کاربران

تبلیغات

 

 

 

 

 

نحوه تبليغات انتخاباتي در ايران بعد از انقلاب

نحوه تبليغات انتخاباتي در ايران بعد از انقلاب

  امروزه ترديدي درمورد اهميت انتخابات آزاد ونقش آن بعنوان مكانيسم مشروعيت بخش وجود ندارد.اين نقش آنچنان درسطح گسترده مورد قبول جوامع سياسي قرار گرفته كه ازانتخابات آزاد وسالم به عنوان بخش جدايي ناپذير دموكراسي و پيش شرط عمده يك حاكميت دموكراتيك ياد مي شود.ازاین رو شركت درانتخابات و رای دادن ازمتداول ترين روش هاي مشاركت سياسي عصر حاضر شده چراكه سهل ترين وكم هزينه ترين نوع مشاركت سياسي براي شهروندان است .دراين نوع مشاركت ، شهروندان درزماني كوتاه باصرف هزينه اي حداقلي به پاي صندوق راي رفته وبادنياي سياست ارتباط برقرار مي كنند. به همين دليل مي توان ادعا كرد زندگي سياسي اكثر افراددردنياي امروز غالبا درانتخابات خلاصه مي شودواين موضوع، حتي برنامه هاوفعاليت هاي احزاب وگروه هاي سياسي را تحت شعاع قرارداده است .با پيروزي انقلاب اسلامي واستقرارنظام جمهوري اسلامي ،انتخابات يكي ازاركان مهم مردم سالاري، درقانون اساسي به رسميت شناخته شد،ومردم درعرصه هاي مختلف با حضور خود درپاي صندوق هاي راي به ايفاي نقش پرداختند . به طورمتوسط هر18 ماه يك بار انتخابات درايران برگزارشده است .یکی از نکاتی که درهنگام برگزاری انتخابات بسیار اهمیت پیدا می کند تبلیغات انتخاباتی است که رقبای حاضر درصحنه برای تبین موقعیت وتشریح برنامه های خودومتقاعدکردن رای دهندگان برای رای دادن به آنان از تکنیکهای مختلفی استفاده می کنند.دراین مقاله بصورت اختصار به تشریح تاریخچه تبلیغات انتخاباتی در ایران بعداز انقلاب پرداخته ونکات قوت وضعف آنرا بررسی می نماییم.

الف :شیوه های سنتی تبلیغاتی

بعد از پيروزي انقلاب ، نظام و جامعه ايران به مدل تبليغات بازرگاني گسترده كالاهاي مصرفي به شيوه غربي پشت كرده بود و به مستضعف به مثابه ارزشي مثبت و در مقابل، به سيستم استكباري غربي و مستكبرين داخلي بعنوان ارزش هاي منفي نگاه مي كرد. لذا تبليغات در دوره های اول انتخابات تحت تاثیر این فضای فرهنگی رنگ بوي خاص خود را داشت. بعنوان مثال درانتخابات اولین دوره ریاست جمهوری ،همبستگي ميان تبليغات غيررسانه اي و تعداد آراء به مراتب بيش از تبليغات مستقيم رسانه اي بود. در آن، انتخابات سطح زير چاپ تبليغات مستقيم مطبوعاتي آقاي بني صدر در چهار روزنامه پرتيراژ 240 ستون سانتيمتر و آقاي مدني 5362 ستون سانتيمتر بود. (ضريب همبستگي ميان تبليغات مستقيم هفت نامزد اصلي آن انتخابات با آراء به دست آمده آنها تقريباً صفر يعني منهاي 09/0 بود. ) در حالي كه سطح زيرچاپ تبليغات غيرمستقيم آقاي بني صدر 9571 ستون سانتيمتر و آقاي مدني 5303 ستون سانتيمتر و ضريب همبستگي ميان حجم تبليغات غيرمستقيم مربوط به نامزدها و تعداد آرای آنها ، ضريب قابل توجه 7/0 بود. به عبارت ديگر نامزدي كه سهم تبليغات غيررسانه اي او بيشتر بود ، رأي بيشتر آورد.( محسنيان راد ، مهدي ، " بررسي درباره هفت كانديداي رياست جمهوري در چهار روزنامه پرتيراژ تهران"، نشريه گزارش ،ص18) در انتخابات مجلس شوراي اسلامي اول ، دوم و سوم رقابت انتخاباتي و تبليغاتي بسيار بالا بود. هر چند در اين رقابت ها كانديداها بيشتر از روش تبليغات رسانه اي غيرمستقيم استفاده مي كردند ، در انتخابات رياست جمهوري و خبرگان نيز اين موضوع تا حدود زيادي مورد تأييد است.

       در طي سال هاي پس از انقلاب انتخابات پنجمين دوره مجلس شوراي اسلامي از نظر تبليغاتي با گذشته متفاوت بود. در اين دوره باحضور گسترده حزب نوپاي كارگزاران سازندگي روبرومی شویم، كه پس از 16 سال براي مردم حرف هاي جديدي داشت و علي رغم نوپايي ، با اتکای به روش و تيپ خود با تبليغات مستقيم و گسترده ، توانستندخود را به 37 درصد از تهراني ها بشناسانند.( آزاد آراملكي ، " نقش تبليغات سياسي در رفتار انتخاباتي ساكنان تهران " ، نامه علوم اجتماعي ، شماره 8 ، ص37) در آن انتخابات شش روزنامه پرتيراژ كشور ظرف هشت روز 360 هزار ستون سانتيمتر آگهي انتخاباتي منتشر كردند. بطوري كه با حذف نيازمندي ها 35 درصد سطح زيرچاپ روزنامه ها را آگهي هاي انتخاباتي پوشانده بود. اين مقدار وسيع ترين پوشش تبليغات انتخاباتي درايران تا آن تاريخ محسوب مي‌شود. در نخستين روز (10 اسفند 1374) سطح مذكور 12 هزار ستون سانتيمتر بود. (4/3 درصد مجموعه آگهي هاي آن هشت روز ) اما از آن به بعد، روز به روز افزايش يافت و روز آخر حدود 10 برابر شده و به 117 هزار ستون سانتيمتر رسيد.( محسنيان راد ، مهدي ، " بررسي درباره هفت كانديداي رياست جمهوري در چهار روزنامه پرتيراژ تهران"، نشريه گزارش ،صص 33-37)

در آن انتخابات همزمان با تبليغات مستقيم مطبوعاتي احزاب و نامزدهاي رقيب با اجراي يكي از بزرگ ترين برنامه هاي تبليغات خياباني ، ميليون ها پوستر تبليغاتي را در معرض ديد عموم نهادند. به طوري كه فقط در يك مسير 35 كيلومتري در تهران 45 هزار و 880 پوستر نصب شده ، شمارش شد. (پوسترهاي پاره شده در اين محاسبه منظور نشده است. ) يعني در 100 متر از خيابان هاي اصلي تهران 129 پوستر قابل تشخيص بوده است. در اين انتخابات ميانگين مساحت پوستر و رنگ آن نيز افزايش يافت بر اساس بررسي صورت گرفته ميانگين مساحت پوستر كارگزاران سازندگي 3/1 برابر پوستر ، روحانيت مبارز و 4/1 برابر پوسترهاي ساير گروهها و 8/2 برابر پوستر تك نامزدها بوده است. از آن سو پوسترهاي روحانيت مبارز رنگين تر از بقيه بود. بطور متوسط 11/2 رنگ در مقابل 05/2 رنگ پوسترهاي كارگزاران و پوسترهاي روحانيت مبارز بيش از ساير گروهها در پشت ويترين مغازه ها نصب شده‌اند.( محسنيان راد ، مهدي ، " بررسي درباره هفت كانديداي رياست جمهوري در چهار روزنامه پرتيراژ تهران"، نشريه گزارش ،ص18-6)در اين انتخابات نوعي مبارزه فيزيكي تبليغاتي نيز به وضوح مشاهده مي شود. با آنكه طبق قانون انتخابات هيچ كس حق ندارد آگهي و پوسترهاي تبليغاتي نامزدهاي انتخاباتي را كه در محل هاي مجاز الصاق شده ،در زمان قانوني انتخابات پاره و منهدم نمايد. (ماده 58. ق. ا.م) و اين امر جرم نيز محسوب مي شود ، ولي ديده شده كه در همان مسير 35 كيلومتري از خيابان هاي تهران ، آثار حدود 28 هزار پوستر پاره شده وجود داشت. يعني در هر 100 متر 79 پوستر پاره شده است. اين رقم بجز پوسترهاي كنده شده اي بود كه به صورت سالم در جوي آب و زباله ها ديده   مي شد و يا زيرپوسترهاي نصب شده جديد پنهان شده بود. بررسي‌ها نشان مي دهد كه در مسيرهاي مهم به ويژه در مركز شهر سهم پوسترهاي پاره شده حتي دو برابر پوسترهاي باقيمانده بوده است.( محسنيان راد ، مهدي ، " بررسي درباره هفت كانديداي رياست جمهوري در چهار روزنامه پرتيراژ تهران"، نشريه گزارش ،صص19-26)

مقايسه آماري اين انتخابات نشان مي دهد كه هم آرايي و توافق ميان رأي دهندگان ، كمتر از چهار انتخابات مجلس قبلي بوده است. بعنوان مثال در انتخابات مجلس اول ، با اينكه جميعت كشور به مراتب كمتر از 16 سال بعد بوده ، 18 نفر از تهران با آراي بيش از يك ميليون نفر به مجلس راه يافتند. در حالي كه در مجلس پنجم هر دو نفري كه در دور اول به مجلس راه يافتند آرايي كمتر از يك ميليون داشتند. ( محسنيان راد ، مهدي ، " بررسي درباره هفت كانديداي رياست جمهوري در چهار روزنامه پرتيراژ تهران"، نشريه گزارش ،ص37)

         بعد از اين انتخابات ، انتخابات هفتمين دوره رياست جهموري نيز از نظر تبليغاتي و تغييراتي كه در روند تبليغات رخ داد، حائز اهميت است. تا حدود يك ماه نيم قبل از شروع انتخابات ، در حالي كه نام دو نامزد اصلي آقایان خاتمی وناطق نوری در خبرها ، تفسيرها و حدس و گمان هاي مطبوعات طرح شده بود. نيمي از مردم نمي دانستند به چه كسي رأي خواهند داد. 45 روز بعد آنها با اكثريتي بي سابقه گزينش خود را انجام دادند و در واقع در مدتي كوتاه يكي از قوي ترين پيكره هاي افكار عمومي در ايران شكل گرفت.( محسنيان راد ، ، " علتها در انتخابات هفتم " ، مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي تهران، ص 8)در اين انتخابات حدود 20 ميليون نفر شركت كردند كه 83 درصد واجدين شرايط مي شدند و اين دو نامزد اصلي در رقابتي تنگاتنگ مقابل هم قرار گرفته و نامزدي كه سهم تبليغات مستقيم مطبوعاتي او از نظر سطح زير چاپ 5/5 برابر و از نظر تعداد 3/2 برابر نامزد ديگر بود ، اكثريت را به دست نياورد. در واقع بر خلاف انتخابات مجلس پنجم ، اما مشابه 20 سال پيش تبليغات مستقيم مطبوعاتي رأي نياورد. پديده شگفت انگيز ديگر آن بود كه نامزدي پيروز شد ، (خاتمی)كه با 70 درصد تبليغات غيرمستقيم منفي مطبوعاتي روبرو بود. ( محسنيان راد ، " انتخابات هفتم در رسانه ها " ، مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي تهران ، صص 76-30)اين داستان در انتخابات ریاست جمهوری نهم دور دوم به شكل ديگري تكرار شده ، در انتخابات هفتم رياست جمهوري صدا و سيما براي اولين بار مدت پخش برنامه هاي تبليغات مستقيم تلويزيوني را از 5/2 ساعت معمول سالهاي قبل به 15 ساعت افزايش داده، به نظر مي رسد كه 20 ميليون رأي برنده انتخابات هفتم با تبليغات مستقيم مطبوعات ، همبستگي يا به عبارت صحيح تر تناسب نداشته اما با تبليغات غيرمستقيم آنها متناسب بوده است. و از آن سو با تبليغات مستقيم تلويزيوني متناسب و يا غيرمستقيم آن نامتناسب مي باشد.

ب: شیوه های نوین تبلیغاتی

         دردهه سوم انقلاب نقش مطبوعات مستقل ، تلويزيون ، ماهواره ، كامپيوتر و اينترنت ، افزايش چشمگيري در تبليغات انتخاباتي داشته است. در انتخابات شوراهاي دور اول و انتخابات دوره ششم مجلس شوراي اسلامي نقش مطبوعات مستقل از دولت و غيررسمي ، افزايش قابل توجهي در شهرهاي بزرگ داشت.به طوري كه اكثريت اعضاي شوراي شهر تهران در دوره اول و نمايندگان مجلس شوراي اسلامي شهر تهران در مجلس ششم همان ليست افرادي بود كه يك طيف خاص از مطبوعات حمايت خود را از آنان اعلام و براي آنها تبليغ مي كردند. حتي در انتخابات مجلس شوراي اسلامي دوره ششم ليست مطبوعات از ليست احزاب نيز پيشي گرفته ، اكثريتي بيشتري كسب نمود.

       در طول یک دهه اخیر رشد ارتباطات و تکنولوژیهای وابسته ، تغییر شگرفی در حوزه تبلیغات انتخاباتی برجای نهاده است.اينترنت وشبکه های مجازی در انتخابات مجلس هشتم ، رياست جمهوري نهم و دهم ویازدهم وعلی الخصوص شبکه های مجازی موبایلی در انتخابات مجلس دهم جايگاه ونقش خود را در تبليغات انتخاباتی تثبيت كردند. تبليغ از طريق توزيع لوح هاي فشرده كامپيوتري و سايتهاي اينترنتي دردهه هشتاد وشبكه هاي اجتماعي اینترنتی وموبایلی دردهه نود ، با توجه به افزايش شمار كاربران اينترنت و سايت هاي خبري ، تحليلي و حتي سايت هاي تبليغي نامزدهاي انتخابات ، گروه ها، کانالهای خبری موبایلی و...باعث تأثيرگذاري اين رسانه جديد در رقابت هاي انتخاباتي شد. از سوي ديگر اين مسا له باعث رشد سريع تبليغات منفي وتخریبی نيز گرديد. توزيع لوح هاي فشرده با تبليغات منفي در سطح وسيع ، راه اندازي سايت ها وکانالهایی براي انتشار شايعات ، دروغ ها و اتهامات بي اساس بر عليه نامزدهاي رقيب ،پرداختن به مسائل خصوصي و خانوادگي رقيبان و دروغ پردازي عليه آنان در سايه اينترنت باعث به وجود آمدن رفتارهاي غيرحرفه اي و ضد اخلاقي در روند رقابت هاي انتخاباتي گردید. بطوري كه اين موضوع نگراني جدي در سطوح بالاي مديريت نظام به وجود آورد كه حتي مقام معظم رهبري در سخنراني هاي متعددي به بداخلاقي هاي انتخابات اشاره نموده ، خواستار سعه صدر كانديداها وهوادارانشان و رعايت حريم شخصي در آبروي افراد شدند. اما به دليل خلاء قانوني براي برخورد با اين گونه جرائم و عدم کنترل مسئولين بر این شبکه ها، اين نگراني وجود دارد كه در روند انتخابات يكي از بحران هاي فراروي داوطلبان ، مجريان و دست اندركاران انتخابات همين مسا له باشد.

       طی بررسی بعمل آمده بعدازگسترش تکنولوژیهای نو و شبکه های اجتماعی اینترنتی و موبایلی ، درانتخابات ریاست جمهوری دوره یازدهم وانتخابات مجلس دهم حجم تبلیغات کاغذی به طورچشم گیری کاهش یافته وتبلیغات از فضای حقیقی به فضای مجازی کشیده شده و کاندیداهایی که از این تکنولوژیهای نوین بهره گرفتند موفقیتشان بیشترازسایر رقبا بوده است. نکته دیگر حجم بالای تخریب وسیاه نمایی رقبا برعلیه همدیگر بوده که با توجه به سکوت قانون درخصوص تخلفات فضای مجازی وعدم اشراف کامل براین فضا تخلفات تبلیغاتی بسیار افزایش یافته لذا پیشنهاد می شود قانون گذاران و مجريان براي جلوگيري از تكرار موارد مشابه ، سريعاً اقدام لازم را به عمل آورده وقوانین مربوطه را مورد بازنگری قرار دهند. در غيراين صورت با بداخلاقي هاي صورت گرفته ، احتمال دارد هر آن ،تبليغات انتخاباتی از كنترل خارج و هزينه‌هاي سنگيني حیثیتی را متوجه كانديدا و حتي كل نظام نماید.

     از دوره دهم انتخابات ریاست جمهوری ،نقش صدا وسیما با برگزاری مناظرات زنده میان رقبا افزایش چشم گیری داشت.هرچند برخی بد اخلاقی ها دراین مناظرات آسیبهای جدی وهزینه های سنگین برای کشور بدنبال داشت اما این فرایند در شناخت مردم از کاندیداها تاثیر شگرفی داشته است.لذا می توان گفت تکنولوژی های نوین ارتباطی نقش وجایگاه خودرا در تبلیغات انتخاباتی کشور باز نموده وباید قوانین مقررات مربوطه برای جلوگیری از سوء استفاده قانون شکنان، به فراخور این سیستم طراحی وتصویب شود.انشالله

                                                                                                                                                         محمدعلی نبی پور

       

نظر خود را اضافه کنید.

0 محدودیت حروف
متن شما باید بیشتر از 10 حرف باشد
شرایط و قوانین.
  • هیچ نظری یافت نشد